गणेश भद्रोत्सव अंगापूर, सातारा

               सर्वांच लक्ष लागून राहिलेला गणेश उत्सवाचा सण जवळच येत आहे. संपूर्ण महाराष्ट्रात हा सण मोठया उत्साहाने साजरा केला जातो.  वेगळेपण जपणारा असा असणारा गणेशउत्सव म्हणजे अंगापूरचा "भद्रोत्सव"  महाराष्ट्राच्या काना कोपऱ्यात सर्वपरिचत आहे.

मातृदिन...

मदर्स डे अर्थात मातृदिन...
                 अमेरिकेमध्ये मे महिन्याच्या दुसर् या रविवारी मदर्स डे साजरा केला जातो. मदर्स डे हा अमेरिकन डे असला तरी हल्ली जगभर साजरा केला जात आहे.
                  खर तर आपल्या सर्वांच्याच मनात आई-वडीलांविषयी आदराची भावना असते. मुद्दाम वेगळा 'दिन' साजरा केल्याने वेगळे काय होणार? आपल्या भावनांचे प्रदर्शन ? आई-वडीलांना त्याची आवश्यकता नसते. मुलांच्या मनातील भाव त्यांना शब्दाविना, कृतीविनाही जाणवत असतातच.

शिवजयंती....

१९ फेब्रुवारी ''शिवजयंती''....
   
              खर तर शिवजयंतीचा तिथी आणि तारखेच्या वाद बाजूला ठेवून,  प्रश्न हा आहे कि शिवजयंती कोणतीही असो त्यादिवशी आपण नक्की काय करतो किंवा काय करायचं ठरवतो ?
              तर facebook आणि whats app वरून भरभरून शुभेच्छा देतो. काही यापुढे जाऊन प्लेक्स लावतात, मिरवणुका काढतात, पूजा करतात , DJ लावतात. पण प्रत्यक्ष शिवरायांच्या विचारांचा आदर कोण ठेवतो आणि त्यानुसार वागण्याचा कोण प्रयत्न करतो ?

कुणीच नसतं.....

कुणाचेच नसतात हक्क कुणावर पण,
तरीही डोळे भरतातच ना ?
मुळात अपेक्षाच करु नये अशा पण,
तरीही आस लागतेच ना ?
हिशोब मांडला सारा तर आकडेही पडतील कमी,
तरीही सुख मोजताना पापण्या भिजतातच ना ?
लाख झाला असेल मनाचा दगड,
तरीही आठवणींनी त्याला पाझर फुटतोच ना ?
जोडलेली नाती तुटताना मनात वेदना होतातच ना ?
या सगळ्यातनं हाती उरायचे असते शून्य,
तरीही जीव जडतातच ना ??

धर्मवीर…

1 फेब्रुवारी…
               1 फेब्रुवारी 1689 मराठ्यांच्या इतिहासातील एक काळा दिवस. मराठ्यांचे दुसरे छत्रपती धर्मवीर संभाजी महाराज मुघलांनी संगमेश्वरात कैद केले तो दिवस...
                1689 मध्ये राजे विशाळगडाकडून रायगडाकडे जाताना संमगमेश्वरात सरदेसाईंच्या वाड्यावर थांबले असताना. औरंगजेबाला संभाजी राजे संगमेश्वरला असल्याची खबर लागली. खबर लागताच औरंगजेबाने स्वतःचा मुलगा व मुकर्रब खान यांची रवानगी संभाजीराजांना कैद
करण्यासाठी केली. अचानक हल्ला झाला. सरदेसाई यांच्या वाडयातून संभाजी राजे बाहेर पडले. सोबत होते सरसेनापती मालोजी घोरपडे. पण मुकर्रब खानशी लढता-लढता मालोजी घोरपडे धारातीर्थी पडले. फितुरीने झालेला दगा
यामुळे मुकर्रब खानाची सरसी झाली. छत्रपती संभाजी महाराज चपळाईने घोडयावर स्वार झाले. वेगाने घोडा सोडला. तेवढयात कवि कलेशाचा आवाज आला.

पुरोगामी महाराष्ट्र…

जे लोक इतक्या वर्षांपासून हिंदूंना देव दाखवून बक्षीस घेण्याचे आव्हान देत होते. तेच आज देवाच्या चौथऱ्यावर जाण्यासाठी "लढा" देत आहेत.
माझ्या माहितीप्रमाणे शनी मंदिरातील चौथऱ्यावर गेल्या ३-४ वर्षांपासून पुरुषांना सुध्दा बंदी आहे. तेल एका डब्यात जमा करून तो डबा तेथील पुजारीच शनी महाराजांवर अर्पण करतात.
महिलांना पहिल्यापासूनच तेथे प्रवेशास बंदी आहे. पण, आता तर कोणालाच प्रेवश नाही.

चला मान्य केले कि, नास्तिकांना कोणता तरी फार मोठा बांबू लागला असणार. त्याशिवाय हे  आस्तिक होऊन देवाची पूजा करायला निघाले नसणार.
पण, कोणत्या देवाची पूजा???

"प्रजा"सत्ताक…

"प्रजा"सत्ताक…
२६ जानेवारी १९५०
            रोजी भारत प्रजासत्ताक झाला म्हणजेच ,
या दिवशी भारतीय सत्ता राजाकडून प्रजेकडे आली. भारत लोकशाहीप्रधान देश झाला. या आधी देशाचे राज्यकर्ते या देशाचे राजे होते व या दिवसा पासून ते या देशाचे सेवक झाले. अन् खरया अर्थाने भारत प्रजेची सत्ता असणारा देश बनला.…
  
                पण आज खरच भारत प्रजासत्ताक आहे?                  
जिथे आज भ्रष्ट नेत्यांचे घोटाळे उघड होऊन सुद्धा ते पुन्हा निवडून येतात,
मेरीट लिस्ट मध्ये येऊन सुद्धा जिथे विद्यार्थ्यांना प्रवेश मिळत नाही,
मेहनती तरुणांना वशिला नाही म्हणून नोकरी मिळत नाही,
सरकारी अनुदान मान्य होते पण ते शेतकरयांपर्यंत पोहचत नाही आणि म्हणून शेतकरी कर्जमुक्त होण्यासाठी आत्महत्येचा सोपा मार्ग निवडतात,
जिथे एखादा भ्रष्ट नेता जेलमधून बाहेर आल्यावर जल्लोष साजरा केला जातो अन तो भ्रष्ट असूनही कारवायी होत नाही .
देशद्रोह्यांना जेल होत नाही झाली तरी कोटींच्या सुख सुविधा पुरविल्या जातात.
सामान्य जनतेला न्याय सुरक्षा भेटत नाही, अन गुंडगिरी,अवैध धंदे करनारे जिथ सुखी चैन करतात .
जिथ प्रजासत्ताक दिनी आणि स्वातंत्र्य दिनी अभिमानाने छातीवर तिरंगा मिरवणारे आनंदी अन त्या तिरंग्याच्या रक्षणासाठी प्राणार्पण करणाऱ्या जवानांचे कुटुंब मदतीसाठी उपेक्षित असत.
कसा तो आमचा प्रजासत्ताक अन् स्वातंत्र्य देश ??
           सामान्यांचा कांद्याने वांदा होतोय, पेट्रोलचे दर काही स्वस्त होत नाहीत. गुंडांचा बाजार होतोय अबलांचे जगण मुश्कील होत चाललय. बलात्कार वाढतायत, शेतकरी मरतायत, कलेक्टर जळतायत. टि.व्ही.वर नुस्ती चर्चा करतायत. शिवाजी, संभाजी, आंबेडकर, सावरकर नावे आता पक्षीय प्रायव्हेट प्राँपर्टी होत चाललिय.

जगण्यापेक्षा इथ झालय मरणच स्वस्त,
कुंपणच करतय आता शेत सारं फस्त.
तरीही आम्ही अभिमानाने फक्त शुभेच्छाच देतोय. अन्यायाविरुद्ध शांत बसण्याएवढे नाकर्ते आम्ही का झालोय ??
            
                              -सुशांत रा. कणसे

नटसम्राट संवाद (डायलॉग)…

To be or not to be that is the question…
To be or not to be that is the question जगाव की मराव हा एकच सवाल आहे. ह्या दुनियेच्या ऊकिरड्यावर खरकट्या
पत्रावळीचा तुकडा होऊन जगाव बेशरम लाचार आनंदान ?
का फेकुन द्याव देहाच लखतर मृत्यूच्या काळाशार डोहामध्ये?
आणि करावा शेवट सर्वांचा एकाच प्रहाराने?
माझा तुझा ह्याचा अन त्याचाही.
मृत्युच्या महासर्पाने जीवनाला असा डंख मारावा…
की नंतर येणा-या निद्रेला नसावा जागृतीचा किनारा कधीही..
पण मग..
पण मग त्या
निद्रेलाही पुन्हा स्वप्न पडु लागलं तर….? तर…तर…
इथेच मेख आहे.नव्या स्वप्नांच्या अनोळखी प्रदेशात प्रवेश करण्याचा
धीर होत नाही म्हणुन आम्ही सहन करतो जुन
जागेपण..
सहन करतो प्रेताच्या निर्जीवपणाने
अभिमानावर होणारे बलात्कार…
अस्तित्वाच्या गाभा-यात असणा-या सत्वाची विटंबना..
आणि अखेर करुणेचा कटोरा घेऊन उभे राहतो खालच्या मानेन आमच्याच मारेक-
यांच्या दाराशी.
विधात्या.. तु इतका कठोर का झालास?
एका बाजुला आम्ही ज्यांना जन्म दिला ते आम्हाला विसरतात आणि दुस-या बाजुला ज्याने आम्हाला जन्म दिला तो तु हीआम्हाला विसरतोस.
पण मग विस्कटलेल्या हाडांचे
हे सापळे घेऊन हे करुणाकरा…
आम्ही थेरड्यांनी कोणाच्या पायावर डोक आदळायच? कोणाच्या पायावर ?
कोणाच्या ? कोणाच्या???

कुणी घर देता का घर ?
कुणी घर देता का घर ?
एका तुफानाला कुणी घर देता का ?
एक तुफान भिंतीवाचून, छपरावाचून, माणसाच्या
मायेवाचून, देवाच्या दयेवाचून जंगलाजंगलात हिंडतय.
जिथून  कुणी उठवणार नाही अशी एक जागा धुंडतय.
कुणी घर देता का घर ?

रागावयचे नाही…
रागावयचे नाही…
रागावून काय फायदा आहे आणि रडणारसुद्धा नाही.
माझ्या डोळ्यात आसवं जमा व्हायला लागले ना मग खिळे मारून खाचा करून टाकीन,
पण या आगीसमोर रडणार नाही.

नटसम्राट मधील अप्पा आणि कावेरीचा खुप प्रेमळ आणि भावस्पर्शी संवाद....

अप्पा — कावेरी, गेल्या पन्नाससाठ वर्षात एक

गोष्ट तुला सांगायची मी विसरुन गेलो, आता सांगणार आहे ती .

कावेरी — कोणती ती?

अप्पा — तू मला फार आवडतेस. मी खूप खूप प्रेम करतो तुझ्यावर.

कावेरी — इश्श! या गोष्टी बोलायच्या असतात का ?

आणि हे काय मला माहीत नव्हतं ?

अप्पा — तरीही एकदा सांगावंसं वाटतं.

कावेरी — एक विचारु का ? रागवायचं नाही हं.

अप्पा — विचार.

कावेरी — मला सवती किती होत्या!

अप्पा — बापरे! आठवणीच्या मावळतीवर हे जुने जमाखर्च आता कसे लक्षात येणार? पण तुला एक सांगतो,

कावेरी, तुला सवत कुणीही नव्हती. होत्या त्या फक्त माझ्या मैत्रिणी होत्या.

कावेरी — मी मैत्रिण नव्हते ?

अप्पा — तू बायको होतीस.

कावेरी — बायको मैत्रिण असू शकत नाही ?

अप्पा — असू शकते, असतेही; पण मैत्रिणीपेक्षा आई अधिक असते.

दिवाणखाना कमी असतो,

पण देऊळ जास्त असते.

आकाश कमी असते,

पण पृथ्वी अधिक असते.

थोडक्यात, बायको हे एक बंदर असतं कावेरी,

नवरा नावाच्या गलबतासाठी.

गलबत शिडं उभारुन सातासमुद्रात मुशाफरी

करायला बाहेर पडतं.

हे समुद्र असतात व्यवहाराचे, कलेचे, ध्येयाचे,

प्रेमाचे आणि द्वेषाचेही. या दर्यात शिरावं,

दूरवरचे किनारे पाहावे, वादळवा-याशी

मुकाबला करावा, चंद्रचांदण्यांशी सोयरीक

करावी. संतप्त लाटांची मस्ती अंगावर घ्यावी.

जगणं असं असावं की पावला-पावलांवर

मरणाशी मुलाखत व्हावी.

परंतु हे सारे उद्रेक अंगावर घेताना गलबत

सतत पाहात असतं आपल्या बंदराकडे.

पराभवाच्या जखमा किंवा विजयाचे झेंडे

घेऊन ते पुन्हा बंदरात येतं आणि तेथील

हिरव्या निळ्या प्रकाशात, प्रशान्त पाण्याच्या

गालिच्यावर विश्रांत होतं.

गलबताच्या पराक्रमाचा उदय बंदरात होतो,

पराजयाचे सांत्वनही त्याला बंदरातच मिळतं...

अशी आहे बंदराची महती....

म्हणजे बायकोची!!!!

जगणं…

धाव धाव धावतो आहे,
दिशा मात्र कळत नाही.
ह्रदयाचे पाऊल कधी,
ह्रदयाकडे वळत नाही.
इतकं जगून झालं पण,
जगायला वेळ नाही.
जगतो आहोत कशासाठी,
कशालाच कशाचा मेळ नाही.
क्षण एक येईल असा,
घेऊन जाईल हा श्वास.
अर्ध्यावरच थांबलेला,
असेल जीवन प्रवास.
अजूनही वेळ आहे,
थोडं तरी जगून घ्या.
सुंदर अशा जगण्याला,
डोळे भरून बघून घ्या.
                    

हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे…

हिंदुहृदयसम्राट शिवसेनाप्रमुख माननीय          बाळासाहेब ठाकरे यांचा आज स्मृतीदिन  त्यांच्यबद्दल  थोडसं…
           शिवसेना... झिंदाबाद !
       हिंदुहृदयसम्राट शिवसेनाप्रमुख माननीय          बाळासाहेब ठाकरे यांचा... विजय असो !!
आवाज कुणाचा...शिवसेनेचा !!!
अशा गर्जनांनी अवघा महाराष्ट्र दणाणत होता. साठच्या दशकात बाळ केशव ठाकरे नावाचं चक्रीवादळ भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवर आदळले. त्याच्या तडाख्याने संपूर्ण महाराष्ट्र ढवळून निघाला. एवढ्याने न थांबून पुढे हे वादळ दिल्लीवर जाऊन धडकले, भारताच्या विरोधी राष्ट्रांवरही त्याची कंपने जाणवू लागली.

            समाज प्रबोधनाचा वारसा आपल्या वडिलांकडून लाभलेल्या बाळ ठाकरे यांनी १९६० साली मार्मिक ह्या साप्ताहिकामधून समाजातील व्यंगावर आपल्या कुंचल्याद्वारे ठाकरी आसूड ओढण्यास सुरुवात केली. एवढ्यानेच ते थांबले नाहीत, तर महाराष्ट्रातल्या भूमिपुत्रांना त्यांचा हक्क मिळवून देण्यासाठी त्यांनी १९६६ मध्ये शिवसेना ही संघटना स्थापन केली. त्यासाठी छत्रपती शिवाजी महाराज्यांवर दृढ श्रद्धा असणाऱ्या ठाकरेंनी निवडलं मराठी साम्राज्याचं निशाण, "जरी पटका" आणि संघटनेचे प्रतिक ढाण्या वाघ. अतिशय तेजस्वी चर्या आणि प्रभावी वक्तृत्वाने त्यांनी लोकांच्या मनावर गरुड केलं. आणि मग बाळ ठाकरेंचे, शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे कधी झाले हे समजलंदेखील नाही. दक्षिण आणि मध्य मुंबईतल्या समस्त तरुणवर्गाचे मन बाळासाहेबांनी कधीच जिंकले होते. सुरुवातीला कम्युनिस्टांची दादागिरी मोडून काढून त्यांनी ह्या विभागात भगवा फडकवला. दक्षिणात्य लोकांचे अधिपत्य असलेल्या नोकऱ्यांमध्ये मराठ्यांना प्राधान्य मिळून देण्यासाठी त्यावेळी त्यांनी "लुंगी हटाव, पुंगी बजाव" आंदोलन छेडले. शिवसेनेचा ढाण्या वाघ महाराष्ट्रभर डरकाळ्या फोडीत हिंडू लागला.

                बाळासाहेब हे अतिशय परखड होते. त्यांना जे योग्य वाटलं, तेच त्यांनी केलं. त्यासाठी ते कोणत्याही टीकेला सामोरे जात असत. आणीबाणीच्या काळात इंदिरा गांधींना पाठिंबा देणाऱ्या बाळासाहेबांनी, हिंदूराष्ट्र स्थापन करण्यासाठी भाजप बरोबर युती केली. बाळासाहेब हे राजकारणापलीकडले होते. अनेक जातीधर्मांच्या विविध क्षेत्रातल्या लोकांशी त्यांनी दिलखुलास मैत्री केली. राजकारण आणि मैत्री यात त्यांनी कधीही गल्लत केली नाही आणि म्हणूनच त्यांचे कित्तेक राजकीय विरोधक हे मित्र बनले.

                 राजकारणापेक्षा समाजकारणामध्ये जास्त रस असल्यामुळेच, बाळासाहेबांना अतुलनीय लोकप्रियता लाभली. अशा ह्या व्यक्तीबद्दल मी काय बोलणार. पण इतकच सांगतो की असा बहुआयामी आणि प्रचंड लोकप्रिय नेता परत पाहायला मिळणे कठीण. आज ते आपल्यात नाहीत. जन्माला आलेल्या प्रत्येकाचा शेवट हा कधी न कधी होणारच. त्यांना माझा अखेरचा जय महाराष्ट्र !!

ऐसा नेता कधी न झाला ,
अन् पुन्हा कधी न होणार…
बाळासाहेब ठाकरे नाव अमर राहणार…

त्यांच्या स्मृतीदिनी त्यांना विनम्र अभिवादन…
जय हिंद…!!
जय महाराष्ट्र… !!!

              -Sushant R. Kanase

गरीब-श्रीमंत

गरीबाला आपल्या भोकं पडलेल्या
जुन्या कपडयांची लाज वाटत असते ,
श्रीमंतांना आपल्या नवीन कपड्यांना
भोक पाडून ते परिधान करण्यात मजा वाटत असते...

एकीकडे गरीबाला कपड्याने आपले
अंग पूर्णपणे झाकायचे असते ,
श्रीमंताला मात्र त्यात समाजात
कमीत कमी कपड्यात वावरायचे असते...

गरीबाला फक्त आपल्या शरीरातील
पोटाची खळगी भरण्याची काळजी असते ,
श्रीमंताला आपले शरीर सतत तरूण- तजेलदार
कसे दिसेल याचीच काळजी वाटत असते...

एकीकडे गरीबाची चामडी
उन्हा-तान्हात काम करून काळी पडत असते ,
श्रीमंताने तेच उन न खाल्ल्यामुळे
त्याची चामडी पांढरी पडत असते...

गरीबाने शरीराचे चोचले
न पुरविल्यामुळेच त्याचे जीवन संपत असते ,
श्रीमंताने शरीराचे चोचले
अधिक पुरविल्यामुळे त्याचे जीवन संपत असते...

जीवन

                जीवन हे मोजकच असतं ,
                ते रडत कधी जगायच नसतं .

सुख दुःखाने आयुष्य घडत असतं ,
आपल्या दुःखाने कधी रडायच नसतं .

               संकटांना तोंड दयायच असतं ,
               पाठ फिरवून कधी घाबरायच नसतं .

कधी काही हरवतं तर कधी काही सापडतं ,
पण हरवल्याच दुःख कधी बाळगायच नसतं .
      
             दुसरयासाठी आपणही थोड सुख विसरायच असतं ,
             कारण आपल्याला हवं ते सगळं आपल्याला मिळत नसतं .

जीवन हे एकदाच जगायचं असतं ,
मरणानंतरही आपलं नाव इतरांना विसरु दयायच नसतं .

            आपल जीवन आपणच घडवायच असतं ,
            फुलासंगे फुलायचं की मातीसंगे मिसळायचं ते आपणच ठरवायच असतं .
                          - Sushant_R._Kanase